Methodes

Methodes zijn functies die je aanroept op een waarde met de punt-notatie: waarde.methode().

Array methodes

Methodes voor het werken met lijsten van waarden.

Telling en controle

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
count()	Aantal elementen	[1,2,3].count()	3
is_empty()	Is de array leeg?	[].is_empty()	true

@actions.count()                           // Aantal acties
@actions[status == "done"].count()         // Aantal voltooide acties
@results.is_empty()                        // Zijn er resultaten?

Elementen selecteren

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
first()	Eerste element	[1,2,3].first()	1
last()	Laatste element	[1,2,3].last()	3
nth(n)	Element op positie n	[1,2,3].nth(1)	2
take(n)	Eerste n elementen	[1,2,3,4].take(2)	[1,2]
skip(n)	Sla eerste n over	[1,2,3,4].skip(2)	[3,4]

@actions.first()                           // Eerste actie
@actions.last()                            // Laatste actie
@actions.take(5)                           // Eerste 5 acties
@actions.skip(10).take(10)                 // Acties 11-20

Null bij lege arrays

first(), last() en nth(n) retourneren null als de array leeg is of de index niet bestaat.

Aggregatie

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
sum()	Som van getallen	[1,2,3].sum()	6
avg()	Gemiddelde	[1,2,3].avg()	2
min()	Minimum	[3,1,2].min()	1
max()	Maximum	[3,1,2].max()	3
median()	Mediaan	[1,2,3,4,5].median()	3

@actions.budget.sum()                      // Totaal budget
@actions.budget.avg()                      // Gemiddeld budget
@actions.due_date.min()                    // Vroegste deadline
@actions.due_date.max()                    // Laatste deadline
@results.score.median()                    // Mediaan score

Null-waarden

Aggregatiemethodes negeren null-waarden in de berekening.

Transformatie

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
sort()	Sorteer oplopend	[3,1,2].sort()	[1,2,3]
reverse()	Draai volgorde om	[1,2,3].reverse()	[3,2,1]
unique()	Verwijder duplicaten	[1,1,2,2].unique()	[1,2]
flat()	Maak geneste arrays plat	[[1,2],[3]].flat()	[1,2,3]

@actions.budget.sort()                     // Budgets gesorteerd
@actions.reverse()                         // Acties in omgekeerde volgorde
@actions.status.unique()                   // Unieke statussen
@results.actions.flat()                    // Alle acties van alle resultaten

Tekst samenvoegen

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
join(sep)	Voeg samen met scheidingsteken	["a","b","c"].join(", ")	"a, b, c"

@actions.name.join(", ")                   // "Actie 1, Actie 2, Actie 3"
@results.status.unique().join(" / ")       // "done / todo / inprogress"

Datum bereik

Methode	Beschrijving
span()	Aantal dagen tussen min en max datum

@actions.due_date.span()                   // Projectduur in dagen

Number methodes

Methodes voor het werken met getallen.

Afronding

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
abs()	Absolute waarde	(-5).abs()	5
round()	Afronden	3.7.round()	4
round(n)	Afronden op n decimalen	3.14159.round(2)	3.14
floor()	Naar beneden afronden	3.9.floor()	3
ceil()	Naar boven afronden	3.1.ceil()	4

(budget / 1000).round()                    // Afronden op duizenden
(percentage * 100).round(1)                // Percentage met 1 decimaal
(-diff).abs()                              // Altijd positief

Begrenzing

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
clamp(min, max)	Beperk tot bereik	15.clamp(0, 10)	10

score.clamp(0, 100)                        // Score tussen 0 en 100
progress.clamp(0, 1)                       // Voortgang tussen 0 en 1

Conversie

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
to_text()	Naar tekst	42.to_text()	"42"
format(pattern)	Formatteren	3.14.format("0.00")	"3.14"

budget.to_text()                           // "5000"
(progress * 100).format("0.0") + "%"       // "75.5%"

Text methodes

Methodes voor het werken met tekst.

Informatie

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
len()	Lengte in tekens	"hello".len()	5

Transformatie

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
upper()	Naar hoofdletters	"hello".upper()	"HELLO"
lower()	Naar kleine letters	"HELLO".lower()	"hello"
trim()	Verwijder witruimte	" hi ".trim()	"hi"

status.upper()                             // "DONE"
name.trim()                                // Verwijder spaties

Zoeken

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
contains(s)	Bevat substring?	"hello".contains("ell")	true
starts_with(s)	Begint met?	"hello".starts_with("he")	true
ends_with(s)	Eindigt met?	"hello".ends_with("lo")	true

name.contains("urgent")                    // Bevat "urgent"?
code.starts_with("PRJ-")                   // Is een project?
file.ends_with(".pdf")                     // Is een PDF?

Bewerking

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
replace(old, new)	Vervang tekst	"hello".replace("l", "x")	"hexxo"
substr(start)	Substring vanaf	"hello".substr(2)	"llo"
substr(start, len)	Substring met lengte	"hello".substr(1, 3)	"ell"
split(delim)	Splits naar array	"a,b,c".split(",")	["a","b","c"]

name.replace("_", " ")                     // Underscores naar spaties
code.substr(0, 4)                          // Eerste 4 tekens
tags.split(",")                            // Comma-separated naar array

Conversie

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
to_number()	Naar getal	"42".to_number()	42
to_date()	Naar datum	"2024-06-15".to_date()	2024-06-15

input.to_number() ?? 0                     // Parse getal, 0 als fallback
date_string.to_date()                      // Parse datum

Conversie kan falen

to_number() en to_date() retourneren null als de conversie niet lukt.

Date methodes

Methodes voor het werken met datums.

Datumverschil

Methode	Beschrijving
days_until()	Dagen tot deze datum (vanaf today)
days_until(d)	Dagen van deze datum tot d
days_since()	Dagen sinds deze datum (vanaf today)
days_since(d)	Dagen van d tot deze datum
days_to(d)	Dagen tot datum d

due_date.days_until()                      // Dagen tot deadline
start_date.days_since()                    // Dagen sinds start
end_date.days_since(start_date)            // Projectduur

Positief vs negatief

• days_until() is positief voor datums in de toekomst
• days_since() is positief voor datums in het verleden

Datumrekenen

Methode	Beschrijving	Voorbeeld
add_days(n)	Tel n dagen op	today.add_days(7)
add_weeks(n)	Tel n weken op	today.add_weeks(2)
add_months(n)	Tel n maanden op	today.add_months(1)

today.add_days(14)                         // Over 2 weken
due_date.add_weeks(-1)                     // Week voor deadline
start_date.add_months(3)                   // Kwartaal later

Datumonderdelen

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
year()	Jaartal	2024-06-15.year()	2024
month()	Maand (1-12)	2024-06-15.month()	6
day()	Dag (1-31)	2024-06-15.day()	15
weekday()	Weekdag (1=ma, 7=zo)	2024-06-15.weekday()	6

due_date.year()                            // Jaar van deadline
due_date.month()                           // Maand van deadline
due_date.weekday()                         // Dag van de week (1-7)

Periode-grenzen

Methode	Beschrijving
start_of_week()	Maandag van de week
start_of_month()	Eerste dag van de maand
end_of_month()	Laatste dag van de maand

today.start_of_week()                      // Maandag deze week
today.start_of_month()                     // Begin van de maand
today.end_of_month()                       // Einde van de maand

Formatteren

Methode	Beschrijving
format(pattern)	Formatteer met strftime patroon

due_date.format("%d-%m-%Y")                // "15-06-2024"
due_date.format("%B %Y")                   // "June 2024"
due_date.format("%A")                      // "Saturday"

Veelgebruikte format patronen:

Patroon	Betekenis	Voorbeeld
%Y	Jaar (4 cijfers)	2024
%y	Jaar (2 cijfers)	24
%m	Maand (01-12)	06
%d	Dag (01-31)	15
%H	Uur (00-23)	14
%M	Minuut (00-59)	30
%B	Maandnaam (volledig)	June
%b	Maandnaam (kort)	Jun
%A	Dagnaam (volledig)	Saturday
%a	Dagnaam (kort)	Sat

Boolean methodes

Methode	Beschrijving	Voorbeeld	Resultaat
to_text()	Naar tekst	true.to_text()	"true"

Auto-mapping over arrays

Scalar methodes (methodes die werken op enkele waarden) worden automatisch gemapt over arrays:

// Zonder auto-mapping zou je dit moeten doen:
// (niet mogelijk in DXL)

// Met auto-mapping:
@actions.budget.round()                    // Array van afgeronde budgets
@actions.name.upper()                      // Array van namen in hoofdletters
@actions.due_date.days_until()             // Array van dagen tot deadlines

Scalar methodes die auto-mappen:

• Date: days_until, days_since, days_to, add_days, add_weeks, add_months, year, month, day, weekday, start_of_week, start_of_month, end_of_month, format
• Number: abs, round, floor, ceil, clamp
• Text: len, upper, lower, trim, contains, starts_with, ends_with, replace, substr, split, to_number, to_text, to_date

Null propagatie

Scalar methodes op null retourneren null in plaats van een fout:

null.upper()                               // null
null.days_until()                          // null
null.round()                               // null

Dit maakt het makkelijk om met optionele velden te werken:

optional_date?.days_until() ?? 0           // 0 als datum niet ingevuld